 |
 |
Gắn vùng trồng với liên kết tiêu thụ sản phẩm
Với 1.646 hợp tác xã, với hơn 37.300 thành viên, khu vực kinh tế tập thể đang có một nền tảng đáng kể trong cơ cấu kinh tế của Tuyên Quang. Năm 2025, doanh thu bình quân đạt khoảng 1,514 tỷ đồng/HTX, lợi nhuận bình quân 308 triệu đồng. Những kết quả đó cho thấy khu vực HTX đang từng bước chuyển động theo hướng thực chất hơn. Đáng chú ý, ngày càng nhiều HTX không dừng ở việc tập hợp các hộ sản xuất mà đã chủ động xây dựng vùng nguyên liệu, áp dụng tiêu chuẩn, đăng ký nhãn hiệu, hoàn thiện sản phẩm và tìm kiếm đầu ra.
Toàn tỉnh hiện có 217 chủ thể thuộc khu vực HTX tham gia OCOP với 294 sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên; 57 HTX áp dụng VietGAP, sản xuất hữu cơ; 135 HTX đăng ký bảo hộ nhãn hiệu cho 146 sản phẩm. Những con số này phản ánh một chuyển biến quan trọng: từ sản xuất manh mún sang sản xuất có tổ chức, từ sản phẩm chưa được chuẩn hóa sang sản phẩm có tiêu chuẩn, thương hiệu và khả năng truy xuất nguồn gốc. Tuy nhiên, chuẩn hóa sản phẩm mới chỉ là bước khởi đầu. Điều quyết định sức sống của một HTX vẫn là khả năng biến vùng nguyên liệu thành sản phẩm có giá trị và biến sản phẩm thành thu nhập ổn định cho thành viên.
Một trong những mô hình tiêu biểu là HTX Dịch vụ sản xuất nông nghiệp Sử Anh, phường Mỹ Lâm. Sau hơn 20 năm phát triển, vùng chè liên kết của HTX đã tăng từ 15 ha lên 60 ha, sản lượng khoảng 20 tấn chè khô mỗi năm. Từ việc chủ động vùng nguyên liệu, HTX từng bước kiểm soát chất lượng, chuẩn hóa quy trình và xây dựng thương hiệu. Đến nay, HTX có 7 sản phẩm chè đạt chứng nhận OCOP, gồm 4 sản phẩm 4 sao và 3 sản phẩm 3 sao. Sản phẩm được gắn tem QR truy xuất nguồn gốc, một số đã vào hệ thống siêu thị tại Hà Nội và các sàn thương mại điện tử. HTX tạo việc làm cho khoảng 50 lao động, thu nhập bình quân trên 6 triệu đồng/người/tháng. Đặc biệt, Chè xanh Ngọc Thúy nõn được vinh danh tại Giải thưởng “Mai An Tiêm” năm 2026. Kết quả này cho thấy hiệu quả của chuỗi liên kết được tổ chức đồng bộ từ vùng nguyên liệu, sản xuất, chế biến đến xây dựng thương hiệu và tiêu thụ sản phẩm. Đây cũng là hướng đi mà khu vực kinh tế tập thể cần tập trung theo đuổi: lấy chất lượng làm nền tảng, lấy thị trường làm thước đo và lấy lợi ích của thành viên làm mục tiêu.
 |
 |
Cửa hàng giới thiệu sản phẩm của HTX Dịch vụ sản xuất nông nghiệp Sử Anh, phường Mỹ Lâm.
Để những mô hình hiệu quả không dừng ở những điểm sáng riêng lẻ, vai trò kết nối, đồng hành của Liên minh Hợp tác xã tỉnh Tuyên Quang ngày càng được đặt ra rõ hơn. Liên minh là cầu nối giữa HTX với cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức tín dụng, doanh nghiệp và thị trường; đồng thời tham gia đề xuất chính sách giai đoạn 2026 - 2030, phối hợp triển khai Luật Hợp tác xã năm 2023 và phản ánh những khó khăn, vướng mắc từ cơ sở.
Từ đầu năm đến nay, Liên minh Hợp tác xã tỉnh đã tư vấn cho 11 HTX về thành lập, tổ chức hoạt động và liên kết sản xuất; hỗ trợ 8 HTX hoàn thiện hồ sơ thành lập; thực hiện thủ tục đối với 2 HTX giải thể và 1 HTX thay đổi đăng ký kinh doanh. Hiện Liên minh có 321 HTX thành viên. Những hoạt động này góp phần củng cố nền tảng pháp lý, tổ chức và năng lực quản trị, tạo điều kiện để HTX hoạt động đúng hướng, hiệu quả hơn.
Nguồn lực cho phát triển cũng từng bước được khơi thông. Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX của Liên minh Hợp tác xã Việt Nam đã giải ngân gần 29,9 tỷ đồng cho 8 HTX; nguồn vốn 120 phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội giải ngân hơn 1,6 tỷ đồng cho 8 HTX đủ điều kiện. Nguồn vốn đã giúp các HTX đầu tư máy móc, cơ sở vật chất, mở rộng sản xuất.
Từ những vùng chè được mở rộng, những sản phẩm OCOP được chuẩn hóa, những thương hiệu từng bước có chỗ đứng trên thị trường đến những nguồn lực tín dụng được đưa vào sản xuất, kinh tế tập thể Tuyên Quang đang có những chuyển biến tích cực. Vấn đề đặt ra hiện nay là nâng những kết quả đó lên thành năng lực cạnh tranh, để HTX không chỉ là nơi liên kết sản xuất mà trở thành chủ thể tổ chức chuỗi giá trị, tạo việc làm, nâng thu nhập và đóng góp thiết thực vào phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Phát triển kinh tế tập thể phải đi vào chiều sâu; lấy hiệu quả làm thước đo, lấy thành viên làm trung tâm và lấy thị trường làm động lực. Đó là nền tảng để khu vực HTX Tuyên Quang phát triển thực chất, bền vững và khẳng định vị trí trong giai đoạn mới.
Phòng VH - XH
