Ngày 01/7/2025, phường Mỹ Lâm, tỉnh Tuyên Quang được thành lập trên cơ sở phường Mỹ Lâm (cũ), xã Kim Phú và xã Mỹ Bằng. Chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành đã mở ra không gian phát triển rộng hơn, kèm theo đó là những đòi hỏi khác trước đối với dân vận ở cơ sở: cán bộ phải gần dân hơn, cách làm phải cụ thể hơn, còn kết quả thì phải đo được bằng sự hài lòng của nhân dân. Từ yêu cầu ấy, Chi bộ Trường Tiểu học Mỹ Lâm (TDP Lập Thành, phường Mỹ Lâm) đã xây dựng mô hình “Dân vận khéo” mang tên “Kết nối yêu thương – Gieo mầm lý tưởng”, lấy chính nhiệm vụ chuyên môn của nhà trường làm nơi triển khai.
Cấp ủy và lãnh đạo trường thống nhất một cách hiểu: dân vận trong trường học không nằm ở những buổi tuyên truyền cho có hình thức, mà nằm trong công việc của từng ngày. Đó là vận động cha mẹ đồng hành cùng con, vận động đội ngũ nêu gương, vận động học sinh làm việc tốt và vận động cộng đồng cùng chăm lo cho sự nghiệp giáo dục. Chi bộ đã ban hành kế hoạch, phân công đảng viên phụ trách từng nhóm nội dung, đồng thời giao việc rành mạch cho Công đoàn, Chi đoàn Thanh niên, Liên đội và các tổ chuyên môn để cùng phối hợp thực hiện.
Một hoạt động ngoại khóa của Trường Tiểu học Mỹ Lâm (Ảnh: Tư liệu)
Nhìn từ thực tế địa bàn: vì sao Chi bộ chọn cách làm này
Cơ cấu dân cư của phường Mỹ Lâm khá đa dạng, phần đông các gia đình sống bằng nghề nông, kinh doanh dịch vụ, làm công nhân hoặc lao động tự do. Nhiều phụ huynh đi làm xa, làm theo ca nên quỹ thời gian dành cho con ở tuổi tiểu học rất eo hẹp, trong khi đây lại là quãng thời gian đặt nền cho nhân cách, thói quen và niềm tin của trẻ. Trên địa bàn vẫn còn hộ nghèo, hộ cận nghèo, có những em hoàn cảnh đặc biệt hoặc đang ở với ông bà. Thêm một thực tế nữa: học sinh tiếp cận điện thoại thông minh, mạng xã hội và video ngắn ngày một sớm, khả năng chọn lọc thông tin của các em thì còn mỏng, còn cha mẹ nhiều khi lúng túng chưa biết quản lý con trên không gian mạng thế nào cho đúng.
Trường Tiểu học Mỹ Lâm hiện có 705 học sinh, 22 lớp. Tổng số cán bộ, giáo viên, nhân viên của trường là 35 đồng chí. Đội ngũ vững chuyên môn, gắn bó lâu năm với địa phương, quen mặt quen tên với phụ huynh, đó là vốn liếng căn bản để làm dân vận. Từ những gì đang diễn ra trong thực tế, Chi bộ xây dựng mô hình “Kết nối yêu thương – Gieo trồng lý tưởng” hướng tới các mục tiêu:
- Dựng một môi trường giáo dục lấy học sinh làm trung tâm, trong đó phụ huynh và cộng đồng tham gia một cách thực chất.
- Để cán bộ, đảng viên, nhà giáo phát huy vai trò nêu gương ngay trong công việc chuyên môn hằng ngày.
- Bồi đắp cho học sinh tình yêu quê hương, đất nước, lòng biết ơn, kỹ năng sống và “sức đề kháng” trước thông tin xấu độc.
- Góp phần xây dựng khu dân cư văn hóa, đưa phường Mỹ Lâm thành nơi an toàn, đồng thuận và phát triển.
Mô hình được triển khai đồng bộ, xoay quanh ba nhóm việc lớn.
1. Vận động cha mẹ học sinh: mỗi gia đình là một điểm tựa của lớp học, mỗi khoảng sân là một góc xanh
Đây là phần việc trọng tâm, chạy suốt cả năm học. Ngay từ những tuần đầu, giáo viên chủ nhiệm nhận nhiệm vụ tiếp xúc phụ huynh bằng thái độ cởi mở, thân tình; qua trao đổi mà nắm cho được tâm lý, hoàn cảnh gia đình cũng như khả năng nhận thức của từng em. Bên cạnh các cuộc họp định kỳ, nhà trường duy trì kênh liên lạc thường xuyên qua nhóm lớp, qua điện thoại, và đến tận nhà những học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Cách làm đó khiến phụ huynh thấy tiếng nói của mình được lắng nghe, nhờ vậy họ chủ động hơn hẳn trong việc cùng nhà trường dạy con.
Nội dung vận động không dừng ở chuyện học hành. Nhà trường tuyên truyền để cha mẹ cùng thống nhất về nền nếp học tập, giờ giấc sinh hoạt, cách khen và cách chê các con, cách hướng dẫn con dùng điện thoại, mạng xã hội an toàn. Chi bộ coi đây mới là “dân vận” thiết thực nhất, bởi mỗi thay đổi nhỏ trong cách ứng xử của người lớn đều để lại dấu vết rất lâu trong tính nết đứa trẻ; bài học có giá trị nhất mà một đứa trẻ nhận được bao giờ cũng đến từ chính người thân của nó.
Học sinh trường Tiểu học Mỹ Lâm trong giờ ngoại khóa (Ảnh: Tư liệu)
Song song, nhà trường phát động phong trào xây dựng cảnh quan sư phạm xanh – sạch – đẹp – an toàn. Phụ huynh góp ngày công, góp cây xanh, chậu hoa, vật liệu tái chế, cùng thầy cô trồng cây, chỉnh trang bồn hoa, làm góc học tập, làm đồ dùng dạy học và đồ chơi ngoài trời cho học sinh. Riêng việc tận dụng vật liệu tái chế vừa đỡ tốn kinh phí, vừa là một bài học trực quan về bảo vệ môi trường mà học sinh nhìn thấy mỗi ngày.
Kết quả năm học 2025 – 2026: trên 95% phụ huynh dự đầy đủ các cuộc họp và hoạt động do nhà trường tổ chức; 100% lớp giữ được kênh trao đổi thường xuyên giữa giáo viên chủ nhiệm với cha mẹ học sinh. Phụ huynh đóng góp hơn 320 ngày công, ủng hộ 145 cây xanh, cây cảnh cùng hơn 600 kg vật liệu tái chế; quy đổi cả vật chất lẫn ngày công đạt khoảng 78 triệu đồng. Nhà trường hoàn thành 4 công trình, phần việc: vườn hoa và cây xanh sân trường; khu vui chơi làm từ lốp xe tái chế; “thư viện xanh” ngoài trời; vườn rau trải nghiệm của học sinh. Quan hệ giữa nhà trường với gia đình vì thế chuyển từ “thông báo một chiều” sang “cùng bàn, cùng làm”; không khí lớp học cũng thân thiện, dân chủ và gắn kết hơn trước.
2. Dân vận bắt đầu từ phòng hội đồng, kết lại ở từng tiết dạy: “Học sinh là gốc, học sinh là chủ thể”
Chi bộ xác định muốn vận động được nhân dân thì nội bộ phải đoàn kết trước, đội ngũ phải nêu gương trước. Sinh hoạt chi bộ được gắn chặt với nhiệm vụ chuyên môn; vấn đề tư tưởng nảy sinh ở cán bộ, giáo viên, học sinh hay phụ huynh đều được đưa ra bàn để thống nhất hướng xử lý. Mỗi đảng viên nhận một phần việc cụ thể và chịu trách nhiệm đến cùng về kết quả phần việc ấy. Sự gương mẫu trong trách nhiệm công việc, trong đạo đức nghề nghiệp, trong ứng xử với đồng nghiệp, với học sinh và cả trong cách dùng mạng xã hội chính là hình thức dân vận có sức thuyết phục hơn cả.
Ở khâu dạy học, nhà trường chuyển tư tưởng “Dân là gốc” của Chủ tịch Hồ Chí Minh thành một nguyên tắc sư phạm: “Học sinh là gốc – Học sinh là chủ thể”. Lớp học thôi là nơi cô nói trò nghe một chiều, thay vào đó trở thành một “xã hội thu nhỏ” có công bằng, có tôn trọng. Khi một đứa trẻ dám hỏi “Tại sao?” và được thầy cô lắng nghe, giải thích đến nơi đến chốn, ấy là lúc hạt giống dân chủ và tư duy phản biện được gieo xuống.
Giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống được lồng vào các môn Đạo đức, Tiếng Việt, Lịch sử và Địa lý, vào tiết đọc thư viện và hoạt động trải nghiệm một cách nhẹ nhàng, gần gũi; bộ sách “Bác Hồ và những bài học về đạo đức, lối sống dành cho học sinh” được sử dụng gắn với việc rèn luyện theo 5 điều Bác Hồ dạy. Kỹ năng sống được nhà trường xem như “hệ miễn dịch” đầu đời của học sinh: kỹ năng tự phục vụ theo phương châm “Bàn tay nhỏ làm việc nhỏ”; kỹ năng nhận diện người lạ, xử lý tình huống nguy hiểm, phòng cháy chữa cháy, an toàn giao thông; kỹ năng làm việc nhóm thông qua các dự án STEAM. Nhà trường cũng dùng trí tuệ nhân tạo để dựng trò chơi học tập, làm học liệu sinh động cho học sinh dễ hiểu và hứng thú hơn, nhưng luôn giữ một quan điểm: công nghệ chỉ là công cụ, con người mới là chủ thể.
Học sinh được trao vai trò chủ thể qua những mô hình do Liên đội và Chi đoàn tổ chức, như “Mỗi tuần một câu chuyện đẹp”, “Nhật ký việc tốt”, “Đội tuyên truyền măng non”. Được nói lên tiếng nói của mình, được tổ chức để làm việc tốt rồi kể lại điều tốt ấy, các em thấy việc giáo dục bớt hẳn tính áp đặt và gần với tâm lý lứa tuổi hơn.
Kết quả năm học 2025 – 2026: 100% học sinh được đánh giá hoàn thành chương trình lớp học, trong đó 62,5% hoàn thành tốt; không có em nào bỏ học. Nhà trường có 9 giáo viên đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi cấp phường và 3 giáo viên đạt cấp tỉnh; 5 sáng kiến kinh nghiệm được công nhận, trong đó 2 sáng kiến về đổi mới phương pháp dạy học và giáo dục kỹ năng sống đã được nhân rộng trong cụm trường. Học sinh của trường giành 24 giải tại các hội thi, sân chơi trí tuệ cấp phường và cấp tỉnh. Riêng “Nhật ký việc tốt” ghi nhận hơn 1.500 việc tốt của học sinh; 96 tập thể lớp và cá nhân được biểu dương dưới cờ.
3. Gọi nguồn lực về cho học trò, đưa việc tử tế ra với cộng đồng
Ngân sách nhà trường có hạn, điều đó Chi bộ nhìn rõ. Vì vậy, Chi bộ chủ động tham mưu với Đảng ủy, Ủy ban nhân dân phường và tìm đến các nguồn lực xã hội để lo cho học sinh. Nhà trường phối hợp với Ban đại diện cha mẹ học sinh, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị – xã hội, các TDP, doanh nghiệp, nhà hảo tâm và cả cựu học sinh nhằm hỗ trợ những em khó khăn về sách vở, đồ dùng học tập, quần áo ấm, học bổng, với một yêu cầu đặt ra từ đầu: không để em nào phải nghỉ học vì hoàn cảnh gia đình.
Kết quả năm học 2025 – 2026: nhà trường đã vận động và trao 115 suất quà, 13 suất học bổng “Tiếp bước em tới trường”, hơn 200 bộ sách giáo khoa cùng vở viết và 100 chiếc áo ấm; tổng giá trị đạt trên 95 triệu đồng, đến với 74 học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Cán bộ, giáo viên và học sinh nhà trường ủng hộ 14,2 triệu đồng giúp đồng bào bị thiệt hại do thiên tai, đóng góp 9,6 triệu đồng cho các cuộc vận động do địa phương phát động.
Cùng với đó, thầy và trò nhà trường có mặt trong nhiều hoạt động đền ơn đáp nghĩa, về nguồn, thiện nguyện: thăm hỏi, chăm sóc gia đình chính sách và người có công; dọn vệ sinh môi trường, chỉnh trang khu dân cư cùng các TDP; quyên góp giúp đồng bào bị thiệt hại do bão lũ. Qua những việc ấy, “Lá lành đùm lá rách”, “Tương thân tương ái” không còn là khẩu hiệu treo tường mà thành bài học sống, để học sinh hiểu giá trị của sẻ chia bằng chính đôi tay mình.
Nhà trường còn phối hợp với Công an phường, Đoàn Thanh niên, Trạm Y tế và các lực lượng chức năng tổ chức chuyên đề cho học sinh lẫn phụ huynh về an toàn giao thông, phòng chống đuối nước, phòng chống bạo lực học đường, an toàn trên không gian mạng. Công tác truyền thông cũng được coi trọng: website, fanpage và các nhóm lớp duy trì đều đặn để đưa thông tin chính xác, công khai minh bạch hoạt động, biểu dương người tốt việc tốt, chia sẻ những cách làm hay. Chủ động tạo ra “dòng thông tin tích cực” chính là dân vận trong môi trường số, bởi nếu nhà trường không tự kể câu chuyện của mình thì khoảng trống ấy sẽ được lấp bằng tin đồn và những cách nhìn phiến diện.
Những gì đọng lại sau một năm học và điều rút ra
Sau một thời gian triển khai, mô hình “Kết nối yêu thương – Gieo trồng lý tưởng” tạo chuyển biến thấy rõ ở ba phía. Đội ngũ đoàn kết, thống nhất, nêu gương và chủ động hơn khi làm việc với phụ huynh. Phụ huynh tin tưởng, đồng thuận, tham gia thực chất vào các hoạt động giáo dục. Học sinh mạnh dạn, tự tin, có nền nếp, biết làm việc tốt và biết sẻ chia. Nhà trường dần trở thành một địa chỉ gắn kết cộng đồng dân cư, góp sức cùng Đảng bộ phường Mỹ Lâm dựng khối đoàn kết toàn dân. Năm 2025, Chi bộ nhà trường được Đảng ủy phường Mỹ Lâm đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; mô hình “Kết nối yêu thương – Gieo trồng lý tưởng” được Đảng ủy phường công nhận là mô hình “Dân vận khéo” tiêu biểu năm 2026 và giới thiệu để các đơn vị trường học trên địa bàn tham khảo. Tập thể nhà trường nhận Giấy khen của Ủy ban nhân dân phường vì thành tích trong phong trào thi đua “Dân vận khéo”; 6 cá nhân được biểu dương, khen thưởng ở các cấp.
Từ thực tiễn triển khai, Chi bộ rút ra mấy điều:
Một là, dân vận phải bám vào nhiệm vụ chuyên môn. Một giờ học tốt, một lớp học hạnh phúc, một học sinh tiến bộ đã là kết quả dân vận, và thuyết phục hơn mọi khẩu hiệu.
Hai là, mọi việc phải khởi đầu từ sự nêu gương của cán bộ, đảng viên. Tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh cùng một đội ngũ mẫu mực là điều kiện tiên quyết để dân tin rồi dân làm theo.
Ba là, phải lắng nghe và tôn trọng phụ huynh. Được bàn, được góp ý, được nhìn thấy kết quả cụ thể thì họ sẽ đi cùng nhà trường.
Bốn là, giao việc phải cụ thể, có kiểm tra, có sơ kết, tổng kết và biểu dương đúng lúc; cách làm nào hiệu quả thì nhân ra diện rộng.
Năm là, phải chủ động trên không gian mạng, lan tỏa thông tin tích cực và hướng dẫn phụ huynh, học sinh sử dụng mạng xã hội an toàn, văn minh.
Dân vận khéo trong trường học là việc bền bỉ, phần nhiều lặng lẽ, không thể đo hết bằng con số. Nhưng kết quả của nó thì hiện ra rất rõ: trong ánh mắt tin cậy của phụ huynh, trong bước tiến mỗi ngày của học sinh, trong sự gắn bó giữa nhà trường với cộng đồng dân cư quanh mình. Chi bộ Trường Tiểu học Mỹ Lâm sẽ tiếp tục duy trì, hoàn thiện và mở rộng mô hình “Kết nối yêu thương – Gieo trồng lý tưởng”, góp phần cùng Đảng bộ và nhân dân phường Mỹ Lâm xây dựng quê hương phát triển nhanh, bền vững, văn minh và hạnh phúc./.
Bùi Thị Huế, Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng
Trường Tiểu học Mỹ Lâm
